PUBLICYSTYKA ANTONIEGO ZAMBROWSKIEGO

antoni_zambrowski
antoni zambrowski
syn czerwonego ksi璚ia

 

Pr鏏a rehabilitacji Stalina

W ubieg造m tygodniu ca豉 Rosja niezmiernie uroczy軼ie obchodzi豉 70-t rocznic zwyci瘰twa pod Stalingradem. Centralne obchody przeprowadzono w Wo貪ogradzie, gdzie odby豉 si wielka defilada wojskowa. 皋軟ierze maszerowali przebrani w stroje z czas闚 II Wojny 安iatowej. Obchody u鈍ietni swoj obecno軼i sam prezydent Federacji Rosyjskiej W豉dimir Putin, kt鏎y jest wodzem naczelnym si zbrojnych Rosji. Wita si on osobi軼ie z nielicznymi ju dzi weteranami walk.

Poniewa w Rosji nic wa積ego si nie dzieje bez jego sankcji, mo瞠my przypuszcza, 瞠 podj皻a na terenie Wo貪ogradu pr鏏a rehabilitacji Stalina – tego krwawego kata stu narod闚 zosta豉 podj皻a za zgod dawnego czekisty. W豉dze miasta og這si造 bowiem, 瞠 od tej chwili w poszczeg鏊ne daty zwi您ane z rocznicami takimi jak najazd Hitlera na Zwi您ek Sowiecki, kapitulacja Niemiec w maju 1945 r. oraz Japonii w tym瞠 roku oraz w rocznice wa積ych wydarze z czas闚 walk w Stalingradzie miasto b璠zie wraca這 na jeden dzie do swej tradycyjnej nazwy.

Przypomnijmy polskim czytelnikom, 瞠 przed rewolucj bolszewick miasto nosi這 nazw Caricyn, w zwi您ku z udzia貫m tow. Stalina w walkach z gen. Dienikinem w czasie wojny domowej w Rosji zosta這 przed wojn przemianowane w Stalingrad. Po XXII Zje寮zie KPZR i po publicznym pot瘼ieniu kultu Stalina wszystkie liczne miasta nosz帷e imi Stalina przemianowano. Stalingradowi Nikita Chruszczow – inicjator kampanii antystalinowskiej nada nazw Wo貪ogradu od rzeki przep造waj帷ej przy wschodnich rubie瘸ch miasta. Dzi ta tradycja ma by podwa瘸na w dni zwi您ane z rocznice walk o Stalingrad. Pr鏏y rehabilitacji na tym si nie sko鎍zy造. Wagony tramwajowe oraz autobusy komunikacji miejskiej by造 tego dnia udekorowane wielkimi portretami Stalina. Sapienti sat – jak powiadali staro篡tni Rzymianie.

W Rosji wci捫 trwa podsk鏎ny kult Stalina. Jest to spadek po czasach rz康闚 Brie積iewa, kiedy wystawianie portretu Stalina by這 ca趾iem bezpieczn form publicznego demonstrowania niezadowolenia z w豉dzy. Za krytyk w豉dzy mo積a by這 mie powa積e nieprzyjemno軼i i nawet trafi do 豉gru, za kult Stalina – nie. Dzi Stalin staje si tarcz rosyjskich nacjonalist闚 niezadowolonych ze zbyt s豉bej pozycji Rosjan w swym kraju. Zbyt wielk rol ich zdaniem odgrywaj w niej mniejszo軼i narodowe, zw豉szcza ci z p馧nocnego Kaukazu, kt鏎zy nie chc uzna rosyjskiej dominacji.

Rosja przez stulecia podbija豉 s御iednie narody i sta豉 si pa雟twem wielonarodowym. Powodowa這 to wewn皻rzne napi璚ia, gdy podbite narody cz瘰to si buntowa造. Podczas wojny domowej w Rosji kilka podbitych kraj闚 og這si這 niepodleg這嗆 korzystaj帷 z os豉bienia zaborcy. Bolszewicy – niekt鏎zy z nich w du篡m stopniu ob逝dnie – g這sili prawo narod闚 dawnego Imperium Rosyjskiego do samookre郵enia pa雟twowego, natomiast tzw. „biali” monarchi軼i walczyli pod sztandarem „jedinoj i niedielimoj” Rosji. Monarchi軼i nie godzili si – co zakrawa這 na samob鎩stwo w wojnie domowej – na uznanie niepodleg這軼i 瘸dnego kraju w obr瑿ie dawnego Imperium. (Warto zauwa篡, ze partia Putina nazywa si dzi „Jedinaja Rossija”, co oznacza –wbrew popularnym t逝maczeniom nie jedn, lecz jednolit Rosj – czyli nawi您anie do hase bia造ch monarchist闚).

Po zwyci瘰twie bolszewik闚 w wojnie domowej Armia Czerwona – pobita pod Warszaw – okupowa豉 si陰 niepodleg貫 republiki zakaukaskie oraz monarchie w Azji 字odkowej. P騧niej niepodleg貫 republiki sowieckie Stalin – 豉mi帷 op鏎 miejscowych elit komunistycznych – wcieli do powo豉nego w grudniu 1922 roku Zwi您ku Sowieckiego. Zwi您ek Sowiecki powsta jako federacja r闚nych sobie republik narodowych, ale nast瘼nie krok za krokiem stawa si scentralizowanym pa雟twem rz康zonym z Kremla. Pocz徠kowo historiografia bolszewicka okre郵a豉 carsk Rosj jako wi瞛ienie narod闚. Gdy Stalin poczu si mocno w swym gabinecie na Kremlu, zacz掖 schlebia Rosjanom. Wtedy przyszed czas na mordowanie g這dem ukrai雟kich ch這p闚, rozstrzeliwanie osiad造ch w Sowietach Polak闚. Podczas wojny wypr鏏owane na Polakach praktyki czystek etnicznych zastosowano na rozkaz Stalina wobec wielu innych narod闚, wysiedlanych ze swych teren闚 do Kazachstanu.

Po 鄉ierci Stalina jego nast瘼ca Nikita Chruszczow pot瘼i kult Stalina na posiedzeniu tajnym na XX zje寮zie KPZR w lutym 1956 r. oraz p騧niej ca趾iem jawnie na XXII zje寮zie w pa寮zierniku 1961 roku. Wtedy zrehabilitowano represjonowane przez Stalina narody p馧nocnego Kaukazu.

W pa寮zierniku 1964 roku wewn皻rzny spisek obali z kolei Chruszczowa, kt鏎ego wys豉no na emerytur. Jego nast瘼ca Leonid Brie積iew w duchu by stalinowcem, ale nie wa篡 si na rehabilitacj

Stalina, natomiast wstrzyma publiczn krytyk stalinizmu. Nawr鏒 do jawnej krytyki Stalina nast徙i dopiero po og這szeniu tzw. pieriestrojki przez Michai豉 Gorbaczowa. Jak to cz瘰to si zdarza z politykami sowieckimi narodowo軼i rosyjskiej nie rozumia on aspiracji narodowych innych narod闚 ZSRR i przyczyni si do krwawych zaj嗆 z udzia貫m wojska federalnego (w gruncie rzeczy rosyjskiego) w konfliktach etnicznych z Kazachami, Gruzinami oraz Litwinami. Ostatecznie Zwi您ek Sowiecki si rozpad i na jego miejsce na konferencji g堯w republik s這wia雟kich – Bia這rusi, Ukrainy oraz Rosji w Bia這wie篡 proklamowano Wsp鏊not Pa雟tw Niepodleg造ch. Sta這 si to w grudniu 1991 roku.

Dla wszystkich narod闚 sowieckich, kt鏎e dzi瘯i temu uzyska造 niepodleg這嗆, by豉 to wielka rado嗆. Natomiast W豉dimir Putin jako Rosjanin odczu upadek Zwi您ku Sowieckiego jako wielk katastrof. Na konferencji publicznej odpowiadaj帷 na pytanie takiej samej jak on nacjonalistki rosyjskiej o鈍iadczy , 瞠 gdyby wtedy by prezydentem pa雟twa nigdy by do czego takiego nie dopu軼i. Poniewa to Putin zala krwi niepodleg陰 Czeczeni i przy陰czy j ponownie do Rosji, mo瞠my wyobrazi, co uczyni豚y Putin z niepokornymi Ba速ami, Gruzinami i Ukrai鎍ami.

Artyku造 archiwalne rok 2011

Antoni Zambrowski

artyku造 najnowsze | wywiady z autorem | o autorze | felietony TV | o mojej ksi捫ce |