PUBLICYSTYKA ANTONIEGO ZAMBROWSKIEGO

Henryk Alias Hersz(t) Podlaski

(5,05,2005 廝鏚這 Asme)

Artyku naszego kolegi Tadeusza P逝瘸雟kiego o prokuratorze wojskowym Henryku alias Herszu Podlaskim, zaiste herszcie stalinowskich morderc闚, ukaranym jedynie wydaleniem z pracy w latach przedpa寮ziernikowej odnowy, zamieszczony pierwotnie w "Najwy窺zym CZASIE!", a nast瘼nie w ASME, powinno si czyta jednym tchem z poprzedzaj帷ym go artyku貫m o procesie 酥. rotmistrza Witolda Pileckiego, bohatera polskiego Ruchu Oporu skazanego na 鄉ier przez komunistyczny wymiar niesprawiedliwo軼i. Jednym z bohater闚 tego procesu by Tadeusz P逝瘸雟ki, ojciec naszego Tadeusza. Ta okoliczno嗆 t逝maczy zapa naszego kolegi, z jakim tropi on losy r騜nych, najcz窷ciej nie ukaranych morderc闚 komunistycznych. Napisa貫m kiedy na 豉mach ASME (w "Najwy窺zym CZASIE!" mi ten ust瘼 artyku逝 wyci皻o w ramach skracania tekstu), 瞠 gdyby inni ludzie w Polsce mieli tyle zapa逝 w tropieniu komunistycznych morderc闚, co nasz Tadeusz oraz dzielne c鏎ki gen. Nila - Augusta Emila Fieldorfa, ci mordercy mieliby znacznie mniej lekki i beztroski sen. A tymczasem jest jak jest, gdy mafia ubecka wci捫 ma wielkie wp造wy w "III Rzeczypospolitej" i wci捫 nie wiadomo, ilu uboli na stanowiskach jeszcze kryj archiwa Instytutu Pami璚i Narodowej.
Pisz帷 z uznaniem o dzia豉lno軼i dziennikarskiej Tadeusza P逝瘸雟kiego juniora, chc zwr鏂i uwag na uzale積ienie naszej wiedzy w tej materii od ubeckiej informacji, a raczej dezinformacji. Tadeusz odwo逝je si do wydanych przez Instytut Literacki w Pary簑 wspomnie J霩efa 安iat造 - dawnego dygnitarza MBP z X Departamentu, zwalczaj帷ego domniemanych komunistycznych odst瘼c闚. Pu趾ownik J霩ef 安iat這 uciek podczas delegacji s逝瘺owej do Berlina do jego sektora zachodniego (nie by這 jeszcze muru berli雟kiego) i korzystaj帷 z go軼innych fal Radia Wolna Europa, demaskowa zbrodnie stalinowskiej bezpieki, kt鏎e zna z autopsji. Wywo豉這 to w Polsce wielki wstrz御, kt鏎y doprowadzi ostatecznie do wielkiej antystalinowskiej rewolucji w Pa寮zierniku 1956 roku. Nie zmienia to faktu, 瞠 we swych wspomnieniach, opublikowanych przez Instytut Literacki w Pary簑 pu趾ownik 安iat這 wielokrotnie dezinformuje czytelnik闚, dziel帷 si z nimi swymi ubeckimi prze鈍iadczeniami, traktowanymi nadal jako prawda materialna.
X Departament MBP by uwik豉ny w wewn徠rzpartyjne rozgrywki, inicjowane przez Boles豉wa Bieruta oraz Jakuba Bermana, kt鏎zy bezpo鈔ednio w imieniu Biura Politycznego KC PZPR nadzorowali prac tow. Stanis豉wa Radkiewicza - ministra bezpiecze雟twa. Ale niezale積ie od tow. "Tomasza" i tow. "Jakuba" nadzorc MBP z ramienia Moskwy by gen. Lalin (a przedtem sam gen. Iwan Sierow, kt鏎y porwa do Moskwy 16-tu przyw鏚c闚 Polski Podziemnej), no i swoje trzy grosze zawsze m鏬 wtr帷i wszechw豉dny ambasador ZSRR - tow. Wiktor Lebiediew. MBP toczy這 swoje wojny z r騜nymi dygnitarzami komunistycznymi, z kt鏎ymi mia na pie鎥u tow. Stanis豉w Radkiewicz. Pu趾ownik 安iat這 czasem bezwiednie, a czasem 鈍iadomie przekazywa swym czytelnikom r騜ne ubeckie kalumnie o swych ofiarach, a czasem nawet przeciwnikach politycznych.
Swoje opinie opieram, jak zwykle nie na studiowaniu archiw闚, jak Tadeusz P逝瘸雟ki, lecz na znajomo軼i pewnych fakt闚 znanych z mi autopsji. Cytowany przez Tadeusza pu趾ownik 安iat這 w pewnym miejscu wysuwa zarzuty pod adresem 闚czesnego dzia豉cza partyjnego Romana Zambrowskiego. Jest to dzi posta ca趾owicie zapomniana. W pa寮zierniku 1985 roku m鎩 kolega z Ruchu 8 marca i duszpasterstwa internowanych S豉wek Kretkowski przedstawi mnie znanej dziennikarce Marysi Wiernikowskiej, w闚czas korespondentce paryskiej RFI: "To jest Antek Zambrowski, nazwisko s豉wne, hahaha". Wyja郾i貫m m這dej dziennikarce, 瞠 jestem synem znanego dzia豉cza komunistycznego, na co ona odpowiedzia豉 mi, 瞠 nigdy nie s造sza豉 o moim ojcu, natomiast wiele o mnie. (By貫m wtedy jednym z bohater闚 akcji pikietowania sklep闚 monopolowych przez solidarno軼iowy Ruch Otrze德ienia Narodu, siedzia貫m za to w wi瞛ieniu na S逝瞠wcu i wiele o tym pisa豉 m.in. prasa paryska). Nic si nie zmieni這 od tego czasu, gdy prawicowa opozycja niepodleg這軼iowa nie zawraca (i s逝sznie) sobie g這wy komunistycznymi dysydentami, za postkomunistyczna lewica jeszcze nie dojrza豉 (nawet tacy ludzie z dawnej opozycji demokratycznej jak Andrzej Celi雟ki) do rehabilitowania dawnych wewn徠rzpartyjnych opozycjonist闚. Notka redakcyjna informuj帷a, 瞠 Roman Zambrowski by wtedy wp造wowym dzia豉czem partyjnym, wydalonym z Partii w 1968 roku, oczywi軼ie niczego wsp馧czesnemu czytelnikowi nie wyja郾ia. Encyklopedie PWN, o ile informuj o istnieniu Romana Zambrowskiego, zawieraj jedynie wykaz jego stanowisk partyjnych i pa雟twowych. Podobnie jest z innymi dzia豉czami partyjnymi i pa雟twowymi, jak dla przyk豉du Edward Ochab. Brak w biogramie Ochaba chocia瘺y informacji, 瞠 dobrowolnie ust徙i on swe stanowisko I sekretarza KC PZPR W豉dys豉wowi Gomu販e, co by這 rzecz bez precedensu w dziejach ruchu komunistycznego. Jean Paul Sartre w g這郾ym artykule "Widmo Stalina", napisanym w ko鎍u 1956 roku, stwierdzi z uznaniem, 瞠 Edward Ochab sw decyzj uratowa Polsk przed "w璕ierskim losem", czyli przed wojn domow z udzia貫m sowieckich czo貪闚. W biogramach Romana Zambrowskiego r闚nie brakuje istotnej informacji, 瞠 to on wpad na pomys, aby wysun望 tow. Wies豉wa na stanowisko I sekretarza KC PZPR i on nam闚i Edwarda Ochaba, aby zrezygnowa ze swego stanowiska na rzecz W豉dys豉wa Gomu趾i. Oczywi軼ie czytelnik nie wie r闚nie, 瞠 w okresie stalinowskim Ambasada sowiecka (i osobi軼ie tow. Wiktor Lebiediew) cichcem podgryza豉 Romana Zambrowskiego i jako jej agent wp造wu Antoni Piwowarczyk alias W豉dys豉w Wolski otwarcie zaatakowa Romana Zambrowskiego na plenum KC PZPR. Przera穎ny tym atakiem, Boles豉w Bierut (z obawy, 瞠 w razie powodzenia Lebiediew i jego agent ca趾iem wejd mu na g這w) wysondowa ostro積ie stanowisko marsza趾a Konstantego Rokossowskiego (jako osoby obdarzonej szczeg鏊nym zaufaniem Stalina) i gdy ten nie wykaza zainteresowania spraw, upowa積i Hilarego Minca do dania odporu min. W. Wolskiemu. Rzecz si sko鎍zy豉 wydaleniem Wolskiego z KC po tym, jak Stalin, aby sprawi przyjemno嗆 Bierutowi, odci掖 si od swego agenta (豉ska pa雟ka na pstrym koniu je寮zi). Czytelnik nie wie te, 瞠 X Departament MBP aresztowa te sekretark Romana Zambrowskiego w KC, tow. Krystyn Arciuchow jako osob zwi您an z rzekomym "dw鎩karzem", gen. Naumienk (dawnym oficerem AL) oraz czyni podchody pod 穎n Romana Zambrowskiego. X Departament MBP aresztowa koleg mojej matki z jej przedwojennej organizacji komunistycznej w Warszawie Kazimierza Cesanisa pod jakim zmy郵onym zarzutem dzia豉lno軼i antypartyjnej. Gdy ten (nie鈍iadom cel闚 prowokacji) powo豉 si na znajomo嗆 z 穎n dygnitarza, zosta poddany torturom i zmar w 郵edztwie. By造 to stosowane w ZSRR i innych krajach komunistycznych metody manipulacji policyjnej, gdy dla szanta穎wania dygnitarza trzyma這 si w wi瞛ieniu najpierw jego sekretark, a nast瘼nie 穎n.
Pomi璠zy min. Stanis豉wem Radkiewiczem a Romanem Zambrowskim istnia這 napi璚ie jeszcze z czas闚 przedwojennych, gdy sekretarz generalny KC KPP Julian Le雟ki-Leszczy雟ki zdj掖 Romana Zambrowskiego ze stanowiska I sekretarza KC Komunistycznego Zwi您ku M這dzie篡 za nie uzgodnion z nim Deklaracj Praw M這dego Pokolenia i zast徙i go przyw鏚c komsomolc闚 bia這ruskich z Kres闚 Wschodnich S. Radkiewiczem, pseudonim "Pietia" (wyt. ASME). Komunistyczna Partia Polski stawia豉 w my郵 instrukcji Kominternu, czyli Mi璠zynarod闚ki Komunistycznej na bunt mniejszo軼i narodowych w Polsce, co sprawdzi這 si po 17 wrze郾ia 1939 roku. W闚czas mniejszo軼i narodowe na Kresach Wschodnich - Ukrai鎍y, Bia這rusini i 砰dzi zgodnie r積瘭i Polak闚. Po wojnie komuni軼i z wszystkich tych mniejszo軼i byli rekrutowani do najbardziej newralgicznych organ闚 w豉dzy ludowej, w pierwszym rz璠zie do MBP i jego ogniw (wyt. ASME). W dobie walk frakcyjnych po ucieczce 安iat造 stalinowcy akcentowali udzia i odpowiedzialno嗆 篡wio堯w 篡dowskich w MBP. Pu趾ownik Anatol Fejgin zauwa篡 nawet z przek御em na swym procesie: "parch pro toto", parafrazuj帷 znane 豉ci雟kie powiedzenie pars pro toto, czyli cz窷 jako symbol ca這軼i. Natomiast Polak闚 innego ni 篡dowskie pochodzenia propaganda traktowa豉 jako rdzennych Polak闚, nawet prototyp Hansa Klossa, czyli polskiego Niemca Artura Rittera-Jastrz瑿skiego, sowieck wtyczk w warszawskim Gestapo, r闚nie po wojnie funkcjonariusza MBP. Mieczys豉w Moczar (z domu Niko豉j Tichonowicz Diomko) by traktowany wi璚 jako rodowity Polak i m鏬 w latach 60. uchodzi za eksponenta polskiego nacjonalizmu, cho by raczej patriot sowieckim. By on windowany przez tzw. rusit闚 (nacjonalist闚 rosyjskich) w komsomole oraz w KGB Aleksandra Szelepina i W豉dimira Semiczastnego, za kres jego karierze zwiastowa這 dopiero mianowanie na szefa KGB partyjnego aparatczyka Jurija Andropowa, przeciwnika "rusit闚".
Gen. Moczar by wraz z Zenonem Kliszk oraz Ryszardem Strzeleckim wrogiem Romana Zambrowskiego, 廝鏚貫m intryg przeciwko niemu w Moskwie. Po spektakularnej (acz ukrytej przed spo貫cze雟twem) dymisji Romana Zambrowskiego na wiosn 1963 roku ze stanowisk cz這nka Biura Politycznego KC oraz sekretarza KC PZPR, z這穎nej ku zaskoczeniu Wies豉wa na jego r璚e z uzasadnieniem, 瞠 nie chce firmowa odwrotu W. Gomu趾i od pa寮ziernikowego programu reform, nagonka na niego jeszcze si wzmog豉. W marcu 1968 r. gen. Moczar wraz ze swymi lud幟i oskar篡 absolutnie bezpodstawnie Romana Zambrowskiego o inspirowanie (wraz ze Stefanem Staszewskim) wyst徙ie studenckich w obronie mickiewiczowskich "Dziad闚" - zdj皻ych przez Gomu趾 z inspiracji Zenona Kliszki ze sceny warszawskiego Teatru Narodowego. Dla uprawdopodobnienia tego zarzutu aresztowano pod zmy郵onym zarzutem wsp馧organizowania wiecu student闚 UW przed BUW-em 8 marca 1968 roku najstarszego syna Romana Zambrowskiego, czyli mnie. W tych w豉郾ie warunkach Roman Zambrowski zosta usuni皻y z szereg闚 PZPR. W latach 70. Roman Zambrowski sympatyzowa z opozycj demokratyczn, dawa pieni康ze na robotnik闚 Ursusa i Radomia po wyst徙ieniach czerwcowych 1976 roku przeciwko zamierzonej przez rz康 podwy盧e cen 篡wno軼i, za po zab鎩stwie przez SB studenta Stanis豉wa Pyjasa w Krakowie oraz aresztowaniu grupy cz這nk闚 i wsp馧pracownik闚 KOR w zwi您ku z protestem student闚 krakowskich - usi這wa nawi您a kontakt z zachodnimi eurokomunistami, by nak這ni ich do poparcia opozycji demokratycznej w Polsce. Umar 19 sierpnia 1977 roku. Po jego 鄉ierci pismo drugiego obiegu "Krytyka" zamie軼i這 pisany konspiracyjnie i odkryty przeze mnie w jego papierach "Dziennik" wraz z kilkoma listami protestacyjnymi do w豉dz partyjnych. Zosta造 one zamieszczone uprzednio w wydanym przeze mnie w豉snym sumptem w II obiegu zbiorze Romana Zambrowskiego "Listy do w豉dz partyjnych". Wszystkie ekipy kierownicze PZPR r闚nie po 鄉ierci traktowa造 Romana Zambrowskiego jako swego wroga. Natomiast red. Andrzej Micewski opowiada mi, 瞠 przed dymisj Romana Zambrowskiego u Gomu趾i pos這wie katolickiego klubu poselskiego "Znak" popierani przez Episkopat i ks. Prymasa Stefana kardyna豉 Wyszy雟kiego stawiali na niego jako na swego protektora. By這 to jedn z przyczyn nagonki ogniw stowarzyszenia PAX na Romana Zambrowskiego w czasie wydarze marcowych.
Pu趾ownik 安iat這 by 廝鏚貫m jeszcze jednej dezinformacji ubeckiej dotycz帷ej Romana Zambrowskiego, a mianowicie plotki, i nazywa si on Rubin Nussbaum, co mo積a wyczyta w przypisach do wydanych przez Instytut Literacki w Pary簑 wspomnie. By to ulubiony chwyt ubeckiej propagandy dla zwalczania dzia豉czy "wrogiej" frakcji. Premier J霩ef Cyrankiewicz - wieloletni dzia豉cz socjalistyczny, ale pochodz帷y ze znanej w Krakowie rodziny narodowc闚 - mia si nazywa wed逝g ubeckich plotek Cymerman. Marsza貫k Marian Spychalski w czasie kampanii aryzacji LWP przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego w latach 1967-68 r闚nie by opluskwiany jako 砰d i oficerowie na zebraniach partyjnych krzyczeli, 瞠 nie b璠 s逝篡li pod Mo鎥iem. (To, 瞠 s逝膨 pod Iwanem - jako im nie przeszkadza這). 皋na gen. J霩efa Kuropieski, kt鏎a w owym czasie za sw bohatersk dzia豉lno嗆 okupacyjn otrzyma豉 medal instytutu Yad Vashem oraz tytu Sprawiedliwy W鈔鏚 Narod闚 安iata, odby豉 w owym czasie podr騜 do Izraela po te wyr騜nienie. Kazimierz Mijal przez Radio Tirana poda wtedy dezinformacj, i do Izraela pojecha豉 do swych 篡dowskich krewnych 穎na marsza趾a Spychalskiego (kt鏎a w rzeczywisto軼i by豉 podobnie jak i marsza貫k rodowit Polk). Sta這 si to jeszcze wi瘯szym bod嬈em do nagonki antysemickiej na marsza趾a Spychalskiego. Ostatecznie W豉dys豉w Gomu趾a (m捫 Zofii alias Liwy Szoken) ugi掖 si pod t presj, inspirowan z Kremla i - po rezygnacji Edwarda Ochaba ze stanowiska przewodnicz帷ego Rady Pa雟twa na znak protestu przeciwko tej kampanii antysemickiej w Partii - przeni鏀 (tzw. kopniakiem w g鏎) marsza趾a Mariana Spychalskiego na to stanowisko, zwalniaj帷 sto貫k ministra obrony dla Wojciecha Jaruzelskiego. Zaiste, jak komentowa m鎩 kolega z celi na Mokotowie Piotr 疾bru - student UW, uczestnik Ruchu 8 marca, za po zwolnieniu z wi瞛ienia uczestnik protest闚 przeciwko najazdowi wojsk Uk豉du Warszawskiego na Czechos這wacj: "nie ten 砰d, kto 砰d, ale ten kogo Partia wska瞠". Najlepszym dowodem na to by豉 sprawa gen. Tadeusza Bo鎍za-Pi鏎y pochodz帷ego z polskiej ziemia雟kiej rodziny, a wydalonego z Partii i LWP pod zmy郵onym zarzutem, i ukry przed Parti swe prawdziwe 篡dowskie nazwisko Feder. Warto doda, 瞠 i gen. J霩ef Kuropieska (wi瞛ie Informacji w czasach stalinowskich), kt鏎y w swoim czasie przyczyni si do kariery s逝瘺owej gen. Wojciecha Jaruzelskiego, r闚nie wylecia wtedy z wojska. To samo spotka這 by貫go wi篥nia Informacji, gen. Adama Uziemb喚, od kt鏎ego us造sza貫m te wszystkie informacje.
Na zako鎍zenie chcia豚ym zwr鏂i uwag na jedn istotn okoliczno嗆. Wielu czytelnik闚 artyku堯w Tadeusza P逝瘸雟kiego z篡ma si na konsekwentne wydobywanie przez niego informacji o 篡dowskim pochodzeniu r騜nych ubeckich oprawc闚, o kt鏎ych pisze. Nie podzielam tego zarzutu, poniewa Tadeusz r闚nie konsekwentnie pot瘼ia oprawc闚 o rdzennie polskim pochodzeniu. Odczuwam jednak niedosyt informacji o pochodzeniu oprawc闚 spoza polskiego lub 篡dowskiego grona. W swoim czasie tygodnik "G這s" opublikowa informacje biograficzne o dostojnikach MBP i by貫m zaskoczony liczebno軼i w鈔鏚 nich funkcjonariuszy o narodowo軼i bia這ruskiej i ukrai雟kiej (wyt. ASME). Przedtem Partia skrz皻nie ukrywa豉 tego rodzaju rewelacje. Tymczasem Tadeusz w jednym z artyku堯w o kierownictwie MBP zamieszczonym na 豉mach "Tygodnika Solidarno嗆" opisa Stanis豉wa Radkiewicza (w przeciwstawieniu do jego 篡dowskich zast瘼c闚) jako rodowitego Polaka. Ja - jak zaznaczy貫m wy瞠j - s造sza貫m, i Stanis豉w Radkiewicz by przed wojn komsomolcem bia這ruskim o pseudonimie "Pietia" i temu zawdzi璚za sw鎩 awans na I sekretarza KC KZM. Nie mam zamiaru kwestionowa prawa Stanis豉wa Radkiewicza do polsko軼i, je郵i on istotnie poczu si Polakiem na pewnym etapie swego 篡cia. Nie wykluczone te, 瞠 by on Polakiem z Kres闚 lub tzw. tutejszym. Dobrze by by這, gdyby kto z zawodowych historyk闚 zajrza do jego teczki personalnej i wyja郾i t kwesti. Podobnie by這 z moim ministrem w Komitecie Pracy i P豉c, tow. Aleksandrem Burskim, kt鏎y walczy w polskiej komunistycznej partyzantce z niemieckim okupantem u boku Moczara w oddziale AL. Wiem sk康in康, 瞠 po wojnie podpad on u Boles豉wa Bieruta, gdy swej 堯dzkiej rodzinie, kt鏎a przyj窸a Volkslist, u豉twi po wyzwoleniu ucieczk do Vaterlandu. Min. A. Burski uchodzi w Partii za rodowitego Polaka mimo niemieckich korzeni. Takich obcoplemie鎍闚, kt鏎zy polonizowali si w miar kariery w partii komunistycznej, by這 wielu. Radca prawny w CLO opowiada mi, 瞠 jego znajomy, tow. Boles豉w Jaszczuk przed wojn mia na imi Borys i czu si Ukrai鎍em. Andrzej Werblan uchodzi w czasach PRL powszechnie za 砰da, ale naprawd pochodzi z ukrai雟kiej rodziny i jego ojciec by dyrektorem gimnazjum ukrai雟kiego. W marcu 1968 roku - ju jako rodowity Polak - wspiera ideowo antysemickich "partyzant闚" Moczara. Wielu spolonizowanych 砰d闚 wybiera這 opcj lewicow przed wojn, gdy prawica kwestionowa豉 ich polsko嗆, cho u篡wali w domu j瞛yka polskiego i laicyzuj帷 si, odeszli od judaizmu. Warunkiem sine qua non by這 dla wi瘯szo軼i Polak闚 przyj璚ie chrztu 鈍i皻ego. (Radykalnym narodowcom i to nie wystarcza這, o czym 鈍iadczy g這郾y fakt spoliczkowania ksi璠za Tadeusza Pudra podczas mszy prymicyjnej). Komuni軼i 篡dowskiego pochodzenia nie przewidzieli atoli, 瞠 to ich w豉sna Partia na odpowiednim etapie b璠zie kwestionowa豉 - wzorem narodowc闚 - ich polsko嗆 na podstawie kryteri闚 rasowych. Wracaj帷 do Henryka alias Hersza Podlaskiego, musz stwierdzi, 瞠 nie zna貫m go, wi璚 nie wiem, czy czu si on polskim 砰dem, czy te Polakiem 篡dowskiego pochodzenia. Pewne jest natomiast, 瞠 by on zbrodniarzem stalinowskim i dobrze si sta這, 瞠 o tym przypomina Tadeusz P逝瘸雟ki.

Antoni Zambrowski
artyku造 najnowsze | wywiady z autorem | o autorze | felietony TV | o mojej ksi捫ce |