PUBLICYSTYKA ANTONIEGO ZAMBROWSKIEGO

Błędu wcale nie było

(20,12,2005 źródło Asme)

W artykule pod tytułem "Do braci niemieckich", dotyczącym listu polskich biskupów katolickich do biskupów niemieckich, wystosowanego z ław Soboru Watykańskiego II w przeddzień Millenium chrześcijaństwa w Polsce 18 listpada 1965 roku, pan Robert Spałek zarzucił na łamach "Gazety Polskiej" księdzu Prymasowi Stefanowi Wyszyńskiemu poważny błąd. Pisze on: "Biskupi nie przekazali Orędzia władzom PRL". Tak twierdziła partyjna propaganda. Prawda jednak była inna. Jak podaje świadek tych wydarzeń Andrzej Micewski - historyk i działacz katolicki, w owym czasie poseł z katolickiego klubu "Znak", ksiądz Prymas Wyszyński przekazał tekst listu dla konsultacji z czynnikami rządowymi reżymowemu dziennikarzowi Ignacemu Krasickiemu. Ów przekazał list gen. Mieczysławowi Moczarowowi (wł. Nikołaj Tichonowicz Diomko), który bez powiadamiania Władysława Gomułki o sprawie przekazał w imieniu władz PRL pozytywną opinię o inicjatywie Episkopatu Prymasowi. Moczarowi prawdopodobnie zależało na uwikłaniu tow. Wiesława w konflikt z Episkopatem, gdyż w grudniu 1970 roku odkrył on karty, proponując przekazanie władzy w PRL jemu przy formalnym zachowaniu przez Gomułkę stanowiska I sekretarza KC PZPR. Władze moskiewskie podejrzewały wówczas Moczara o zaostrzanie konfliktu ze stoczniowcami na Wybrzeżu celem utrudnienia Gomułce rozwiązania kryzysu.
Urażony Gomułka rozpętał w roku 1966 przeciwko Episkopatowi straszliwą nagonkę, licząc na żywe wciąż w społeczeństwie resentymenty antyniemieckie. Na szczęście szerokie rzesze katolików polskich trwały wiernie przy Prymasie i biskupach. Konflikt z Kościołem o Millenium chrześcijaństwa w Polsce przyczynił się do podważenia autorytetu tow. Wiesława w społeczeństwie. Później przyszły wydarzenia marcowe 1968 roku, wywołane jego decyzją zdjęcia ze sceny Teatru Narodowego w Warszawie mickiewiczowskich "Dziadów", co jeszcze bardziej zachwiało jego pozycją, zaś wydarzenia grudniowe 1970 r. wysłały go w niebyt społeczny. Natomiast gen. Moczar przeliczył się, gdyż Kreml zamiast go awansować, poparł kandydaturę Edwarda Gierka. W każdym razie ksiądz Prymas Wyszyński wyszedł z tej konfrontacji wzmocniony i zyskał przydomek Prymasa Tysiąclecia.

Antoni Zambrowski

PS. Oprócz Andrzeja Micewskiego w jego "Współrządzić czy nie kłamać? PAX i Znak w Polsce 1945 - 1976" pisze o roli red. Ignacego Krasickiego oraz jego mocodawcy, gen. Moczara w konflikcie o list biskupów prof. Jerzy Eisler w jego pracy "Marzec 1968".

artykuły najnowsze | wywiady z autorem | o autorze | felietony TV | o mojej książce |