PUBLICYSTYKA ANTONIEGO ZAMBROWSKIEGO

Rocznica rzezi Pragi

(8,11,2004 廝鏚這 Asme)

Diecezja warszawsko-praska jak co roku organizuje obchody rocznicowe rzezi Pragi przez wojsko cesarzowej Katarzyny II dowodzone przez feldmarsza趾a Aleksandra Suworowa. By to ko鎍owy akord powstania ko軼iuszkowskiego 1794 roku, po jego kl瘰ce pod Maciejowicami i uwi瞛ieniu rannego Naczelnika dowodzonego przez Tomasza Wawrzeckiego, pozbawionego niestety niezb璠nej determinacji w walce. Czwartego listopada Suworow podj掖 szturm Pragi - w owym czasie odr瑿nego od Warszawy miasta po prawej stronie Wis造 - i po zdobyciu go swoim zwyczajem odda je jako 逝p swoim 穎責akom. Ci podj瘭i rze ludno軼i cywilnej, gwa販帷 przy sposobno軼i kobiety i rabuj帷 wszystko, co si da這 (sam Suworow w ramach ulubionej b豉zenady biega z dwoma indykami pod pachami, wo豉j帷: "Niech przynajmniej te dwa nieboraki prze篡j!"). Wymordowano w闚czas ponad 10 tys. mieszka鎍闚 Pragi p販i obojga. Wrzaski gwa販onych i mordowanych by造 tak g這郾e, 瞠 s造cha je by這 po drugiej stronie Wis造 (takiego okrucie雟twa nie pami皻ano w Polsce od czas闚 najazdu mongolskiego w XIII wieku). By to ze strony Suworowa zabieg celowy, maj帷y na celu z豉manie ducha obro鎍闚 Warszawy. Co te si sta這. Ignacy Potocki przyby do obozu Suworowa i zaproponowa mu kapitulacj Warszawy pod warunkiem przyrzeczenia bezpiecze雟twa jej mieszka鎍闚. Nie pobite przez Moskali wojsko opu軼i這 stolic i bez walki skapitulowa這 22 listopada pod Radoszycami. Taki by ma這 buduj帷y fina zrywu narodowego w obronie ca這軼i i niepodleg這軼i Rzeczypospolitej Obojga Narod闚. Honor Wojska Polskiego uratowa gen. Jan Henryk D帳rowski, zak豉daj帷 legiony polskie w ziemi w這skiej, wyzwolonej w豉郾ie przez rewolucyjn Francj. Jego oficer J霩ef Wybicki og這si wszystkim, 瞠 "jeszcze Polska nie umar豉, kiedy my 篡jemy...".

W dobie rozbior闚 pami耩 o rzezi Pragi sta豉 si symbolem m璚ze雟twa Polak闚 i okrucie雟twa zaborc闚. Z kolei w dobie PRL wszelkie wzmianki o rzezi Pragi, podobnie jak i wspominanie mordu katy雟kiego traktowano jako zamach na wieczyst przyja潯 polsko-sowieck. Dopiero upadek komuny stworzy warunki dla dzisiejszych obchod闚. Dlatego cenn jest inicjatywa dorocznych uroczystych obchod闚 rocznicowych 4 listopada podj皻a przez biskup闚 warszawsko-praskich oraz ksi璠za proboszcza katedry pod wezwaniem 鈍. Floriana. Uwa瘸m jednak, 瞠 do tych obchod闚 powinny si w陰czy w豉dze samorz康owe ca貫j stolicy oraz w豉dze pa雟twowe. Praga nie jest ju jak w XVIII wieku osobnym miastem, lecz dzielnic stolicy. Rzezi Pragi nie mo積a wi璚 traktowa jako ma這 wa積e wydarzenie lokalne. By to decyduj帷y moment w powstaniu narodowym, kt鏎y zadecydowa o jego upadku i losach ca貫go kraju. Ta rocznica powinna wi璚 mie opraw og鏊nonarodow.

Antoni Zambrowski
artyku造 najnowsze | wywiady z autorem | o autorze | felietony TV | o mojej ksi捫ce |