PUBLICYSTYKA ANTONIEGO ZAMBROWSKIEGO

Najtrwalsza zdobycz sierpnia 1980 roku - msza radiowa w polskim radiu

(26,01,2004 廝鏚這 Asme)

Anna Walentynowiczowa - ma這 komu znana w owym czasie suwnicowa ze Stoczni Gda雟kiej im. W這dzimierza Lenina opisa豉 nader z這郵iwie pobyt tow. Edwarda Gierka w jej zak豉dzie pracy. Tow. Gierek mia ponownie spotka si ze stoczniowcami, jak w grudniu 1970 roku po krwawych rozruchach robotniczych na Wybrze簑, kt鏎e doprowadzi造 do obalenia W豉dys豉wa Gomu趾i i zast徙ienia go w豉郾ie przez Edwarda Gierka. "Towarzysze, pomo瞠cie mi?" - pyta wtedy tow. Gierek. "Pomo瞠my" - odpowiadali gromko stoczniowcy. Tym razem tow. Gierek nie mia odwagi, by spotka si nos w nos z robotnikami. Spotka si jedynie z miejscowymi notablami partyjnymi. Artyku pani Ani zosta umieszczony w wydawanym w drugim obiegu pisemku Wolnych Zwi您k闚 Zawodowych "Robotnik Wybrze瘸" i nosi tytu "Szczera dyskusja nad antrykotem". Za ten reporta nazbyt szczer pani Ani wyrzucono z pracy. Jak wiemy, sta這 si to g堯wn przyczyn strajku w gda雟kiej stoczni "Lenin" w sierpniu 1980 roku. Gdy 14 sierpnia 1980 roku dotar貫m z m這dzie穎w pielgrzymk pod wa造 Jasnej G鏎y i Jola Widenk闚na powiedzia豉 mi, 瞠 w Stoczni Gda雟kiej rozpocz掖 si w豉郾ie strajk o przywr鏂enie do pracy Ani Walentynowiczowej, pomy郵a貫m, 瞠 w Polsce rozpoczyna si od dawna oczekiwana rewolucja antykomunistyczna. Pami皻nego dnia 25 czerwca 1976 roku pracowa貫m jako ekonomista w biurowcu Polskich Zak豉d闚 Optycznych na Mi雟kiej na warszawskim Kamionku. Trwa strajk przeciwko projektowanej przez rz康 premiera Piotra Jaroszewicza podwy盧e cen na mi瘰o i cisza wskutek wy陰czenia maszyn i obrabiarek a ci窸a uszy. Po kilku dniach po pora盧e rz康u i wycofaniu si z niewczesnych projekt闚 podwy磬i cen Komitet Warszawski PZPR z tow. J霩efem K瘼 na czele poleci dyrekcji fabryki wyrzucenie na bruk dwudziestu bodaj domniemanych prowodyr闚 strajku. Nikt nie stan掖 w ich obronie. Ludzie ju nauczyli si strajkowa o kie豚as, ale jeszcze nie umieli by solidarni z represjonowanymi. Strajk o ponowne zatrudnienie pani Ani zmienia t sytuacj radykalnie.
Obok reporta簑 z wizyty tow. Gierka w stoczni "Lenin" "Robotnik Wybrze瘸" wydrukowa tekst apelu do Sejmu PRL o wyra瞠nie zgody na transmisj mszy 鈍i皻ej w Polskim Radiu oraz w TVP. Apel napisa pod wra瞠niem pierwszej papieskiej pielgrzymki do kraju ojczystego pan Stefan Liese - ojciec dw鏂h doros造ch syn闚 Tomka i Grzesia, wsp馧pracuj帷ych z za這穎nym po wypadkach czerwcowych 1976 roku Komitetem Obrony Robotnik闚. Na panu Stefanie wielkie wra瞠nie zrobi造 transmisje na 篡wo mszy 鈍i皻ych odprawianych przez ojca 鈍i皻ego Jana Paw豉 II. Chcia豚y on, aby takie transmisje sta造 si w Polsce sta造m zjawiskiem. Pomys這dawc apelu by Tomek - drukarz w podziemnej oficynie wydawniczej NOW-a, za這穎nej przez Miros豉wa Chojeckiego. Jego brat Grzegorz by asystentem na Politechnice Warszawskiej i jednocze郾ie wsp馧pracownikiem prowadzonego przez Zofi i Zbigniewa Romaszewskich Biura Interwencji Komitetu Samoobrony Spo貫cznej KOR. Z ramienia Biura Grze prowadzi 郵edztwo w sprawie okoliczno軼i tajemniczej 鄉ierci ksi璠za proboszcza Romana Kotlarza z Radomia. Podejrzewano, 瞠 酥. ksi康z Roman Kotlarz zosta pobity ze skutkiem 鄉iertelnym przez nieznanych sprawc闚 z wiadomego resortu, czyli MSW. Win ksi璠za proboszcza by這 to, 瞠 pob這gos豉wi on robotnik闚 radomskich zak豉d闚 przemys這wych id帷ych w pochodzie protestacyjnym przez miasto. Robotnicy manifestowali sw鎩 sprzeciw przeciwko zapowiedzianej przez rz康 podwy盧e cen. Zachowanie SB w tej sprawie jedynie utwierdza這 nas w tym podejrzeniu, 瞠 sprawcami 鄉ierci kap豉na byli ubole. Za ka盥ym razem, gdy Grze zjawia si w Radomiu, aby porozmawia ze znajomymi zmar貫go ksi璠za, SB-ecy zatrzymywali go i sadzali na przepisowe 48 godzin na tzw. do趾u w Komendzie MO w Radomiu. Niezra穎ny tym, Grze siedz帷 na do趾u, komponowa rock-oper do s堯w poematu satyrycznego mego kolegi z wi瞛ienia w Barczewie Janusza Szpota雟kiego pod tytu貫m "Towarzysz Szmaciak", napisanego w豉郾ie na kanwie wypadk闚 radomskich.
Grzesia pozna貫m najwcze郾iej ze wszystkich cz這nk闚 rodziny Lies闚, poniewa wynajmowa sobie mieszkanko przy placu Zbawiciela niedaleko mieszkania moich rodzic闚. Po 鄉ierci ojca zamieni貫m si z matk na mieszkania, gdy moje sp馧dzielcze M3 by這 w sam raz dla samotnej emerytki (moja Rada Zak豉dowa Zwi您ku Zawodowego Metalowc闚 nie chcia豉 dofinansowa mnie na przys逝guj帷e mi M5, gdy otrzymywa貫m mieszkanie sp馧dzielcze, poniewa pozostawa貫m jako by造 wi瞛ie polityczny obywatelem drugiej czy raczej trzeciej kategorii). Dla rodziny z dwojgiem ma造ch dzieci wi瘯sze od mojego M3 mieszkanie rodzic闚 by這 bardziej odpowiednie. Potrzebny by貫m Grzesiowi do przepisania na maszynie listu jego ojca do Ojca 安i皻ego, co na og馧 robi豉 jego kole瘸nka z ch鏎u ko軼ielnego, a bliska s御iadka jego rodzic闚 urocza absolwentka anglistyki - Jola Widenk闚na. Tym razem Jola gdzie si zapodzia豉, wi璚 Henio Wujec z KSS KOR zadzwoni do mnie i wys豉 mnie do Grzesia. By to palec Bo篡, niezb璠ny bym w陰czy si w jego dzia豉nia tym bardziej, 瞠 po naszym poznaniu si niezawodna Jola pe軟i豉 niezmiennie funkcje sekretarki, a raczej sekretarza generalnego naszej Akcji.
Bracia zaproponowali marsz m這dzie篡 katolickiej pod Sejm PRL z petycj w sprawie mszy 鈍i皻ej w PR i TVP, co mnie kojarzy這 si z pogromem robotniczego ruchu chartyst闚 w XIX-wiecznym Londynie. Wszyscy dzia豉cze KOR-u po tragicznych do鈍iadczeniach grudnia 1970 roku na polskim Wybrze簑 panicznie bali si krwawych nast瘼stw masowego wychodzenia na ulic, wi璚 usi這wali wyperswadowa Tomkowi jego pomys. Szczeg鏊nie wiele wysi趾u w這篡li w to Marzena i Wies豉w K璚ikowie, z ramienia KOR-u zajmuj帷y si sprawami polskiej wsi i wiary katolickiej. Wszelako Tomek upiera si przy swoim. Poniewa dowiedzia貫m si z audycji Rozg這郾i Polskiej Radia Wolna Europa o masowej akcji zbierania podpis闚 pod apelem do w豉dz PRL, prowadzonej w diecezji przemyskiej pod auspicjami opiekuna duchowego KOR-u ksi璠za biskupa Ignacego Tokarczuka, wraz z Marzen i Wie鄂iem zaproponowali鄉y Tomkowi, by do鈍iadczenie przemyskie przenie嗆 do Warszawy. Pomys poparli bior帷y udzia w naradzie u Grzesia rzeczniczka KOR-u, pani Halina Miko豉jska oraz wsp馧pracuj帷y z ni przy organizacji wyst瘼闚 aktorskich w ko軼io豉ch Maciej Rayzacher, wi璚 Tomek ostatecznie wyrazi na to zgod.
Apel o msz w PR i TVP, napisany przez pana Stefana Liesego, zosta natychmiast przeredagowany wprawn r瘯 Haliny Miko豉jskiej i skierowany do powielenia w drukarni NOW-ej. Oto jego tre嗆:

"Do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

秧damy w陰czenia do program闚 Polskiego Radia i Telewizji niedzielnej Mszy 安i皻ej. Jest to potrzebne zar闚no ludziom chorym, jak te i zbyt s豉bym, aby wytrwa w przepe軟ionych 鈍i徠yniach oraz wszystkim wierz帷ym, kt鏎ym okoliczno軼i uniemo磧iwiaj osobiste uczestnictwo we Mszy 安i皻ej. Pragnienie to by這 ju wielokrotnie wyra瘸ne przez Episkopat Polski, jak r闚nie przez wiernych w masowo podpisywanych listach do w豉dz PRL.
字odki spo貫cznego przekazu s w豉sno軼i spo貫cze雟twa - mamy zatem prawo wyst瘼owa z tym 膨daniem. Mamy te obowi您ek wobec naszych chrze軼ija雟kich sumie uczyni wszystko, by Ko軼i馧 w Polsce m鏬 - tak瞠 w ten spos鏏 wype軟ia sw ewangeliczn misj. U鈍iadomi豉 nam j w spos鏏 szczeg鏊ny pielgrzymka Ojca 安i皻ego Jana Paw豉 II w naszym kraju, w czasie kt鏎ej miliony Polak闚 z這篡造 nader wa積 deklaracj, na kt鏎 Sejm PRL nie powinien pozosta g逝chy: MY CHCEMY BOGA!".

16 wrze郾ia 1979 roku otrzymali鄉y "cynk", 瞠 w ko軼iele pod wezwaniem 鈍. Antoniego przy ul. Senatorskiej wyg這si kazanie sam ksi康z Prymas Stefan kardyna Wyszy雟ki. Pobiegli鄉y tam ca陰 grup, licz帷, 瞠 ksi康z Prymas ma zamiar powiedzie co na temat rocznicy sowieckiego najazdu na Polsk (Pami皻am, jak stali鄉y pod ko軼io貫m wraz z Jaros豉wem Kaczy雟kim - dzi przyw鏚c Prawa i Sprawiedliwo軼i oraz s豉wnym w latach 1980 i 1981 Jankiem Naro積iakiem, najpierw aresztowanym przez pani prokurator Bardonow za powielenie sprzecznej z prawem instrukcji Prokuratury Generalnej i zwolnionym pod naciskiem strajku w Zak豉dach Mechanicznych "Ursus", za w stanie wojennym postrzelonym przez patrol wojskowy na 皋liborzu i wykradzionym przez Adama Borowskiego z MRKS ze szpitala na Banacha). Poniewa ksi康z Prymas odwo豉 swoje przybycie do ko軼io豉, moi koledzy wr鏂ili do mieszkania Grzesia i uchwalili rozpocz璚ie akcji w najbli窺z niedziel. Tak wypad這, 瞠 Ko軼i馧 obchodzi tego dnia dzie spo貫cznych 鈔odk闚 przekazu.
We wrze郾iow niedziel komitet ksi璠za Kotlarza ruszy pod kilka warszawskich ko軼io堯w (dopiero po kilku dniach namys逝 aktor Maciej Rayzacher wpad na nazw Akcji Wiernych "Chrystus w 鈔odkach przekazu spo貫cznego", kt鏎a si przyj窸a zamiast Kotlarzowego komitetu, wi璚 pod naszym apelem, zamieszczonym na 豉mach "Robotnika Wybrze瘸" figurowa豉 ju nowa nazwa). Pierwsze podpisy zbiera貫m przy wej軼iu do ko軼io豉 Naj鈍i皻szego Zbawiciela. Przyszed貫m na msz 鈍i皻, ale spotka貫m grup opozycyjnych student闚, kt鏎ej przewodzi豉 dziennikarka El瘺ieta Malicka, po latach kierowniczka dzia逝 list闚 w "Tygodniku Solidarno嗆". Pami皻am, 瞠 z wielk satysfakcj z這篡li podpisy pod naszym apelem uczestnicz帷y w niedzielnej Mszy 鈍i皻ej Stefan Szuster-Staszewski, dawny dzia豉cz PZPR s豉wny dzi瘯i swej roli w prze這mie pa寮ziernikowym 1956 roku oraz jego 穎na - znana plastyczka, autorka Piety katy雟kiej Anna Danuta z 疾browskich Staszewska.
Odzew wiernych przeszed wszelkie oczekiwania. Wychodz帷y po Mszy 鈍i皻ej z ko軼io堯w ludzie t逝mnie sk豉dali swe podpisy na arkuszach zawieraj帷ych powielony tekst petycji do Sejmu. Odzew ten by jeszcze wi瘯szy w przypadkach, gdy odprawiaj帷y t msz kap豉n powiadamia o naszej akcji z ambony, zach璚aj帷 wiernych do jej poparcia. Naszych koleg闚 zbieraj帷ych podpisy przy stolikach po篡czonych z salek katechetycznych otacza豉 atmosfera poparcia i przyja幡i. Wiele os鏏 si璕a這 i po pieni康ze, by i w ten spos鏏 wesprze nasz dzia豉lno嗆. Wiele zachodu wymaga這 nieraz wyt逝maczenie garn帷ym si ze wsparciem ofiarodawcom, 瞠 nie potrzeba nam pieni璠zy, 瞠 wystarczy z這瞠nie podpisu. Kilka os鏏 sk豉daj帷ych podpisy pod apelem pyta這, kiedy za ten podpis nale篡 oczekiwa wizyty funkcjonariuszy SB. Nasza akcja pomaga豉 Polakom w prze豉mywaniu bariery strachu parali簑j帷ego obywateli PRL.
We wdzi璚znej pami璚i zachowuj starsz pani spod ko軼io豉 pod wezwaniem 鈍. Teresy przy ul. Tamka, cz瘰tuj帷 mnie i Tomka Liesego landrynkami i wytrwale agituj帷 udaj帷ych si do ko軼io豉 parafian oraz zwyk造ch przechodni闚, by z這篡li podpisy pod apelem o Msz 鈍i皻 w radiu i TV. Gor帷o zach璚a豉 nas, by鄉y koniecznie przyszli znowu w nast瘼n niedziel i dali szans tym, kt鏎zy tego dnia nie uczestniczyli w Mszy 鈍i皻ej. W innym miejscu naszych koleg闚 raczono herbat z termosu i kanapkami.
Trzeba wyja郾i dzisiejszym czytelnikom, 瞠 zbieranie podpis闚 pod apelami do w豉dz by造 w owym czasie ulubion form oddzia造wania na rz康z帷ych. Wymaga這 to na og馧 od organizator闚 wiele czasu i zachodu. Cz窷 kandydat闚 do podpisu uchyla豉 si od tego obowi您ku obywatelskiego pod lada jakim pozorem z prostego powodu - ze strachu przed represjami w豉dz. St康 pod g這郾ymi apelami by這 niewiele podpis闚. W 1964 roku list znanych intelektualist闚 do premiera J霩efa Cyrankiewicza zebra zaledwie 34 podpisy. Jeszcze mniej podpis闚, bo 14, zebra Adam Michnik pod petycj do w豉dz w sprawie Polak闚 w ZSRR, podpowiedzian mu przeze mnie po powrocie mego kolegi Jaros豉wa Cha豉-Chali雟kiego z "saks闚" w Szwecji, kt鏎y widzia tam samolot ci庵n帷y d逝g ta鄉 z napisem: "Pami皻ajmy o dw鏂h milionach Polak闚 w Rosji!". Adama zatrzyma豉 SB w豉郾ie z 14-tym podpisem znanej aktorki pani Zofii Ma造nicz i potwornie wypa這wa豉 (Pani Halina Miko豉jska opowiada豉 mi, 瞠 po wyj軼iu z komendy Adam by poobijany jak ul璕a趾a i ca造 fioletowy od si鎍闚. By這 mi strasznie g逝pio, 瞠 go w to wrobi貫m). Najwi璚ej podpis闚 zebrano w zimie roku 1979 w obronie za這篡ciela Wolnych Zwi您k闚 Zawodowych w Katowicach Kazimierza 安itonia, zatrzymywanego i bezlito郾ie bitego przez SB.
Zwr鏂enie si do wiernych z apelem o Msz 鈍i皻 stworzy這 zupe軟ie now jako嗆 spo貫cznego oddzia造wania: garstka os鏏 pod kilkoma warszawskimi ko軼io豉mi zebra豉 od razu rekordow liczb podpis闚 - w granicach 1,5-2 tysi璚y nazwisk i adres闚. I tak za ka盥ym razem, co niedziela. Zbieranie podpis闚 sta這 si te pod這瞠m do porozumienia pomi璠zy rywalizuj帷ymi skupiskami opozycyjnymi. Akcja Wiernych by豉 inicjatyw os鏏 zwi您anych z KSS KOR, ale ochoczo przyj瘭i鄉y pomoc Andrzeja Czumy - rzecznika bardziej prawicowego Ruchu Obrony Praw Cz這wieka i Obywatela, dawnego przyw鏚cy konspiracyjnej organizacji "Ruch", rozbitej przez SB na pocz徠ku lat 70. Tu przed przerw zimow (zamarza tusz do d逝gopis闚) zbierali鄉y podpisy pod apelem o Msz pod ko軼io貫m ko這 jego domu w podwarszawskich W這chach. Formularze z tekstem apelu o Msz i podpisami wyk豉dali鄉y w dw鏂h egzemplarzach. Orygina wysy豉li鄉y do Sejmu PRL jako adresata apelu, kopie przekazywali鄉y do Kurii na Miodowej na przechowanie. Po kilku miesi帷ach naszej akcji, ju po wznowieniu jej na wiosn 1980 roku, gdy w Kurii powsta豉 ju spora paczka formularzy apelu, kt鏎y z ksi篹y zatrudnionych w Kurii wys豉 j poczt do Radiokomitetu. Zebrane przez nas podpisy wywo豉造 tam szok.
Mimo naszych obaw SB nie n瘯a豉 naszych akcji zapewne z uwagi na spodziewan reakcj ksi璠za Prymasa Wyszy雟kiego (naszym bezpo鈔ednim opiekunem by ks. biskup W豉dys豉w Mizio貫k). Jedynie na pocz徠ku naszej dzia豉lno軼i mieli鄉y kilka zatarg闚 z SB. Ju w pierwszych dniach naszej dzia豉lno軼i fotografik Marcin Jab這雟ki, kt鏎y na zebrania do pa雟twa Lies闚 przychodzi ze sw malutk c鏎eczk, zosta zatrzymany przez uboli. Podejrzewano go o wsp馧prac z Niezale積 Oficyn Wydawnicz NOW-a, ale podczas przeszukiwania jego mieszkania funkcjonariusze SB wypytywali go m.in. o "ko軼ielne papiery". Mieli zapewne na my郵i powielone przez NOW- teksty petycji do Sejmu oraz rozdawane przez nas podczas zbierania podpis闚 ulotki z kazaniem Jana Paw豉 II o cnocie m瘰twa, wyg這szonym na 鈔odowej audiencji og鏊nej w dniu 15 listopada 1978 roku. W trakcie przeszukania ubole zachowywali si nad wyraz grubia雟ko. Pozwalali sobie nawet na chamskie pogr騜ki pod adresem le膨cej w 堯磬u chorej matki Marcina: "Jak nie b璠ziesz si nas s逝cha, to ci tw staruch udusimy!". Po powrocie z aresztu n瘯ano go jaki czas anonimowymi telefonami. Jaki anonim zagrozi mu, 瞠 mo瞠 znale潭 sw c鏎eczk z poder積i皻ym gard貫m. Grozi mu te losem Pyjasa (Stanis豉w Pyjas - student Uniwersytetu Jagielo雟kiego zosta zamordowany skrytob鎩czo przez agenta SB w Krakowie 12 marca 1977 roku). Oficjalnie SB wypiera豉 si tego mordu, ale niejeden dzia豉cz opozycji s造sza od uboli pogr騜ki, 瞠 zginie jak Pyjas.
2 pa寮ziernika 1979 roku SB zatrzyma豉 podczas zbierania podpis闚 pod ko軼io貫m pw. 鈍. Antoniego przy ul. Senatorskiej studenta UW Janka Cywi雟kiego ze wzgl璠u na jego zaanga穎wanie w Studenckim Komitecie Solidarno軼i. Stracili鄉y wtedy jeden z transparent闚 zawiadamiaj帷y przechodni闚: "Tu sk豉da si podpisy pod petycj do Sejmu PRL o dost瘼 Ko軼io豉 do 鈔odk闚 spo貫cznego przekazu". Transparent umocowany by na ogrodzeniu ko軼io豉, niestety w zasi璕u r彗 gorliwego ubola. Janka puszczono do domu po 46 godzinach pobytu na do趾u. W mi璠zyczasie o jego aresztowaniu pisa豉 prasa zachodnia, m闚i造 zachodnie rozg這郾ie radiowe, psuj帷 opini w paryskich salonach tow. Edwardowi Gierkowi. Tak 鈍iat dowiedzia si o Akcji Wiernych "Chrystus w 鈔odkach spo貫cznego przekazu". P騧niej telewidzowie na Zachodzie zobaczyli naszych koleg闚 zbieraj帷ych podpisy pod kt鏎ym z ko軼io堯w warszawskich. Tote gdy SB kilkakrotnie zatrzymywa豉 jednego z organizator闚 Akcji Wiernych, aktora Macieja Rayzachera, za ka盥ym razem przekonywa豉 si, 瞠 jej represje przynosz nam tylko rozg這s.
Raz podczas zbierania podpis闚 pod ko軼io貫m 鈍. Barbary jaka pani z PAX-u g這郾o ostrzega豉 wiernych, by nie podpisywali apelu, gdy jest to 篡dowska inicjatywa. Nie umia豉 atoli wyja郾i, dlaczego to w豉郾ie 砰dom ma zale瞠 na katolickiej mszy 鈍i皻ej. Nie wp造n窸o to na szcz窷cie na liczb zebranych wtedy podpis闚.

Najwi瘯sze wra瞠nie zwi您ane z msz 鈍i皻 przez radio wywar na mnie list z Baranowicz, napisany gdzie na prze這mie stycznia i lutego 1988. Pod koniec grudnia uwi瞛iono tam ksi璠za - za to, 瞠 wbrew sowieckiemu prawu o鄉ieli si spowiada niepe軟oletnich. Tak szcz窷liwie si z這篡這, 瞠 niedzielna suma by豉 tam odprawiana o godzinie 11. Na Bia這rusi obowi您ywa wtedy czas moskiewski, o dwie godziny r騜ny od naszego. Chocia ksi康z by w wi瞛ieniu, wierni w kolejne niedziele przychodzili na sum, k豉dli radio na o速arzu i normalnie uczestniczyli we mszy. 如iewali pie郾i razem z ludem warszawskim z ko軼io豉 安i皻ego Krzy瘸, odpowiadali na wezwania celebransa, wstawali na Ewangeli, kl瘯ali na Podniesienie. Tylko Komunii 安i皻ej nie mieli. Atmosfera tych radiowych mszy w Baranowiczach ukszta速owa豉 si niezwyk豉, w kolejne niedziele ludzi przychodzi這 coraz wi璚ej. W豉dze dosz造 do wniosku, 瞠 jedynym sposobem wyciszenia tej sytuacji b璠zie wypuszczenie ksi璠za na wolno嗆...

Jacek Salij OP

Gdy w sierpniu 1980 roku rozpocz窸y si strajki stoczniowc闚 w Gda雟ku i Szczecinie, i SB zatrzyma豉 pewn liczb cz這nk闚 i wsp馧pracownik闚 KOR, w tym i Wies豉wa K璚ika, jego 穎na Marzena prosi豉 mnie, bym przeprowadzi do Zbroszy Du瞠j - podwarszawskiej wsi g這郾ej z walki o zbudowanie ko軼io豉 wbrew oporowi w豉dz - dzia豉cza opozycji Tadeusza Nawrockiego - by貫go pos豉 na Sejm PRL z ramienia ZSL (chodzi這 o to, 瞠 przyw鏚ca ch這p闚 ze Zbroszy i ich duszpasterz ks. proboszcz Czes豉w Sad這wski zna mnie osobi軼ie jako przyjaciela K璚ik闚). Szcz窷liwie m鎩 dawny kolega szkolny z LO im. Tadeusza Reytana w Warszawie, in. Wojciech Kuropieska (syn gen. J霩efa Kuropieski wi瞛ionego w okresie stalinowskim przez Informacj Wojskow) podj掖 si przewiezienia nas cichcem w okolice Zbroszy swym samochodem. Tam zebrani na mszy 鈍i皻ej odprawionej przez ksi璠za Czes豉wa Sad這wskiego rolnicy odbyli wiec solidarno軼i ze stoczniowcami i uchwalili rezolucj przygotowan przez Tadeusza Nawrockiego. Zebrane przez ch這p闚 pieni康ze na wsparcie strajkuj帷ych stoczniowc闚 obecny w闚czas w ko軼iele ks. Stanis豉w Ma趾owski z Warszawy odwi霩 do Gda雟ka wraz z tekstem rezolucji solidarno軼iowej i naszym apelem o msz w PR i TVP. Tak postulat mszy 鈍i皻ej do陰czony zosta do 21 postulat闚 stoczniowej "Solidarno軼i". 31 sierpnia 1980 roku postulaty te zosta造 pod naciskiem strajkuj帷ych robotnik闚 przyj皻e przez stron rz康ow i w ko鎍u wrze郾ia 1980 roku Polskie Radio transmitowa這 po raz pierwszy (po d逝goletniej przerwie spowodowanej przez komunist闚) Msz 鈍i皻.
Postulat mszy radiowej uwzgl璠nia potrzeby duchowe os鏏 ob這積ie chorych oraz uwi瞛ionych, wi璚 w stanie wojennym wielokrotnie korzystali鄉y z mo磧iwo軼i wys逝chania mszy 鈍i皻ej w celach wi瞛iennych. W ten spos鏏 msza radiowa sta豉 si po zap璠zeniu przez WRON- zwi您ku zawodowego "Solidarno嗆" do podziemia jedynym respektowanym przez w豉dze komunistyczne postulatem sierpniowym. I tak to trwa這 a do upadku komuny w roku 1989.
Dzi dzi瘯i pluralizmowi w 鈔odkach przekazu codzienn porann msz 鈍i皻 nadaje z ko軼io豉 鈍. J霩efa w Toruniu Radio Maryja, za porann niedzieln - z praskiej bazyliki 鈍. Floriana katolickie Radio Praga. Ale i tak wielu s逝chaczy w ca貫j Polsce (w tym i s逝chacze Radia Maryja) uczestniczy w niedzielnej mszy radiowej nadawanej przez program I PR z warszawskiej bazyliki 鈍. Krzy瘸 W III Rzeczypospolitej urzeczywistniony zosta r闚nie drugi cz這n naszego apelu. Msz 鈍. co niedziela nadaje TV lokalna oraz TV Polonia. Ponadto co niedziel uczestniczy mo瞠my w modlitwie Ojca 安i皻ego Jana Paw豉 II Anio Pa雟ki. Pan B鏬 nierychliwy, ale sprawiedliwy - m闚i przys這wie.

Antoni Zambrowski
artyku造 najnowsze | wywiady z autorem | o autorze | felietony TV | o mojej ksi捫ce |